Կառավարության նախաձեռնությունը՝ IMEI կոդերի համակարգի ստեղծումը, մտահոգություն է առաջացնում մասնագետների շրջանում

Հայաստանի կառավարությունը հավանություն է տվել օրենսդրական նախաձեռնությանը, որի համաձայն պետությունը կստեղծի բջջային սարքավորումների IMEI կոդերի միասնական համակարգ։ Այս քայլը, որը պաշտոնական մակարդակով հիմնավորվում է ստվերային շրջանառության դեմ պայքարով և հեռախոսների գողության դեպքերի կանխարգելմամբ, փորձագիտական շրջանակներում որակվում է որպես քաղաքացիների նկատմամբ համատարած հսկողություն հաստատելու գործիք։

Համակարգի հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ այն կներառի ոչ միայն սարքի անհատական ծածկագիրը, այլև կապակցված կլինի յուրաքանչյուր օգտատիրոջ անձնագրային տվյալների և բոլոր ակտիվ հեռախոսահամարների հետ։ Սա իրավապահ մարմիններին կտրամադրի հնարավորություն ցանկացած պահի ճշգրիտ հետևելու, թե ով, ինչ սարքով և որ վայրում է միացել ցանցին։

Մասնագետները նշում են նաև համակարգի տեխնիկական խոցելիությունը։ Նմանատիպ կենտրոնացված պետական շտեմարանները, որոնք պարունակում են միլիոնավոր օգտատերերի տվյալներ, հաճախ չեն դիմանում ծանրաբեռնվածությանը և կարող են խափանվել, ինչը կարող է հանգեցնել կապի համատարած անջատումների։

Ավելի անհանգստություն է առաջացնում այն դրույթը, որը համակարգի ադմինիստրատորին իրավունք է տալիս հավաքագրված տեղեկությունները «թվային ծառայությունների» տեսքով տրամադրել այլ պետական կառույցների կամ նույնիսկ մասնավոր ընկերությունների։ Սա լրացուցիչ ռիսկեր է ստեղծում տվյալների ոչ նպատակային օգտագործման համար։

Ամենամեծ վտանգը, թերևս, կապված է կիբեռանվտանգության հետ։ Ողջ երկրի բնակչության անձնական և սարքավորումների տվյալների կենտրոնացումը մեկ վայրում դառնում է առաջնային թիրախ հաքերային հարձակումների համար։ Համակարգի հնարավոր կոտրման դեպքում հարվածի տակ է հայտնվելու յուրաքանչյուր քաղաքացիական անձի անվտանգությունը։

Հանրության շրջանում վստահություն չեն ներշնչում նաև այն պնդումները, թե նմանատիպ տեխնիկական միջոցները կօգնեն սովորական գողությունների բացահայտմանը։ Փորձագետները նշում են, որ գործնականում նման համակարգերը հաճախ ավելի արագ և նպատակային են կիրառվում քաղաքական ընդդիմախոսներին կամ լրագրողներին տնտղելու համար։